2012-13 Güz Semesteri ERÜ Hukuk Fakültesi Milletlerarası Hukuk - I Pratik Çalışma 1: Kaynaklar 04/10/2012

04 Ekim 2012

2012-2013 Güz Semesteri ERÜ Hukuku Fakültesi

Milletlerarası Kamu Hukuku – I, Pratik Çalışma 1: Kaynaklar

OLAY:

            1971-72 yıllarında petrol krizini takip eden bir “Büyük Petrol Savaşı” çıkmış ve çok sayıda asker ve sivil halkın katledilmesine neden olmuştur. Bu tarihten sonra 1997 yılına kadar, BM Genel Kurulu oybirliği ile beş karar kabul etmiş ve soykırım eylemini kınamıştır. Bu tür eylemlerin, ‘en temel ve asli insaniyet prensiplerini’ ihlal ettiği beyan edilmiştir. Bu kararlar ile, devletlerden tanımlanmış olan bu zalimliklerde bulunan kişileri adalet önüne getirmek için her türlü çabayı göstermelerini istemiştir.

            1997 yılında Alobonya, Boldova, Çinto, Dogrovya ve Enspana bu kararlar uyarınca “Soykırımı Cezalandırma Sözleşmesi” adlı bir andlaşmayı yapmışlardır. Bu andlaşmanın görüşmeleri BM örgütünün himayesinde olur. Halen andlaşma yürürlüktedir. 20. Maddesi, andlaşmanın bağlayıcı olarak uygulanmasını yürürlüğe girmesine tabi kılmıştır. Andlaşmanın amacı, ‘insanlığa karşı vahşetten suçlu olan bireylerin cezalandırılması imkanını arttırmak’tır. Andlaşma bütün devletlerin katılımına açıktır. Andlaşmaya göre, bu tür vahşetten suçlu olan herhangi bir kişi, eğer taraf devletin vatandaşı ise ve bir başka taraf devletin ülkesine girmiş ise, ülkesinde suçluyu yakalan bu devlet onu vatandaşı olduğu devlete yargılanması için teslim etmek zorundadır. Finbarya devleti andlaşmayı imzalamış ama henüz onaylamamıştır.

            Nam-ı diğer ‘Kasap’ Manuel hem Çinto hem de Finbarya vatandaşıdır. Çinto devletinde bulunan sivil toplum kuruluşu ‘Savaş Suçluları Lobi Grubu’ Manuel’i Büyük Petrol Savaşı sırasında soykırım eylemlerinden sorumlu olduğu iddiasıyla suçlamaktadır. Manuel geçen sene Alobonya devletinin ülkesine, Finbarya büyükelçisi olarak girmiştir. Alobanya hükümeti, Savaş Suçluları Lobi Grubunun raporuna dayanarak, Manuel’i Çinto devletine teslim etmiş ve burada hakkında cezai yargılama başlamıştır.

            Finbarya, Albonya’nın diplomatik temsilcilerin tabi olacağı muameleyi düzenleyen uluslararası teamül hukuku kurallarını ihlal ettiği iddia etmiştir. Bunun için dayandığı gerekçeler:

i. Uluslararası Adalet Divanın böyle bir teamül hukukunun varlığını teyid eden 1987 tarihli bir yargı kararı ve

ii. Genel uluslararası hukuk

Özellikle şu noktaları tartışınız:

·     *  diplomatik temsilciler hakkında bir uluslararası teamül hukuku kuralının varlığına dair deliller

·      * UAD kararlarının hukuki değeri

·      * ‘Genel Uluslararası Hukuk’ ne anlama gelir

·      * BM Genel Kurulu kararından yeni bir teamül kuralı oluşabilmesi olasılığı varmıdır

** Uluslararası teamül hukuku: 

A. Maddi unsur: devletlerin uygulaması → bir devletin uluslararası hukuk hakkındaki görüşünün çıkarılabileceği eylem ve beyanlarıdır.

Süre: Kuzey Denizi Kıta Sahanlığı Davaları (Federal Almanya-Danimarka ve Federal Almanya-Hollanda) (1969) UAD Raporları 3

Tutarlılık ve yeknesaklık: Sığınma Davası (Kolombiya-Peru) (1950) UAD Raporları 266; Nikaragua içinde ve karşı olan Askeri ve Yarı Askeri Faaliyetler (Nikaragua-ABD) (1986) UAD Raporları 14

Genellik: Anglo-Norveç Balıkçılık Davası (İngiltere-Norveç) (1951) UAD Raporları 116; Kuzey Denizi Kıta Sahanlığı Davaları

B. Opinio juris: Kuzey Denizi Kıta Sahanlığı Davaları; Lotus-Bozkurt Davası (Fransa-Türkiye) (1927) UDAD Raporları Seri A, 28; Nikaragua davası

** Genel uluslararası hukuk: hukukun genel prensipleri --- uluslararası hukukun genel prensipleri?

** BM Genel Kurul Kararlarının hukuki önemi: ‘yumuşak’ hukuk – ‘sert’ hukuk?

TARTIŞMALAR:

İlk soru: Alobonya'nın Finbarya'ya sorumluluğunun esası ne olabilir?

(1961 Viyana Diplomatik ilişkiler sözleşmesinin hiç olmadığını varsayarak)

Alobonya'nin Finbarya diplomatik temsilcisini tabi tuttuğu muamelenin, Alobonya'nın uluslararası teamül hukukunun diplomatik ilişkileri düzenleyen kurallarını ihlal ettiği iddia edilebilir.

Boyle bir iddiayı değerlendirebilmek için, ilk yapılması gereken şey:

            uluslararasi teamül hukukunun bu şekilde belirgin bir kuralının var olup olmadığını incelemektir.

Uluslararası teamül hukuku devletlerin eylemlerinde oluşan bir genel uygulamanın ifadesidir. Eğer çok sayıda devlet (ki hangi sayıda olması gerektiği kesin değildir) bir durumda bütünüyle, belli, nispeten tekdüze bir şekilde belli bir süre davranırsa ve bu şekilde davranmak gerektiği hususunda bir hukuki zorunluluk hissettiği icin böyle bir davranış içerisine girmiş ise, ortaya çıkan bu uygulama hukuk olusturur. Böylece bütün devletler icin bağlayıcı bir nitelik kazanır. 

* Bunun tek istisnası ısrarlı itirazcı devletlerdir. Bu devletler, böyle bir kuralın henüz başından itibaren kristalleşmeye başladığı oluşum süreci boyunca sürekli ve açık itiraz ediyor olmalıdırlar.

* Burada hukuk olarak kabul edilen ve teamül kuralının delilini teşkil eden, devletler arasında bir genel uygulamanın bulunmasıdır. 

* Devletlerin uygulamasının delili:

i. dış ilişkilerindeki davranışlarında devletlerin düzenledikleri belgeler

ii. dış politika beyanları

iii. basın bildirileri

iv. hukuk müşavirlerinin mütaalaları

v. hükümet tarafından hazırlanmış resmi talimatnameler

vi. uluslararası kuruluşlarda yaptıkları resmi beyanlar ve verdikleri oylar

vii. yaptıkları andlaşmalar

viii. uluslararası ve ulusal yargı kararları

ix. ulusal kanunlar

Finbarya'nın böyle bir uluslararası  teamül hukuku kuralının bulunduğunu ispat edebilmesi için, bu iddiasını haklı gösterecek yeterlilikte delilleri toplaması lazımdır.

@ Bu delillerin devletlerin uygulamasının varlığını ispat edici nitelikte olması gerekir. Ama belli bir yöndeki uygulamaya teamül niteliği kazandıran unsurlar nelerdir?

            1. Uygulamanın belli bir süre devam etmiş olması lazımdır. Bu sürenin uzunluğu hakkında kesin bir sınır yoktur. 1969 Kuzey Denizi Kıta Sahanlığı Davaları’na göre aranması gereken, teamülün diğer maddi şartlarının yerine gelmesi için yeterli olan sürenin geçmiş olmasıdır 

            2. Bir teamül kuralının varlığı veya oluşmasının ikinci şartı, devletlerin uygulamasnın genel olmasına bağlıdır. Genellik uygulamanın bütün devletler tarafından takip edilmesi değildir. Yani uygulamanın evrensel olması gerekmez. Ama bir uzlaşma -consensus - olması gerekir ve bunun yeterince temsili olması aranır. 1951 Anglo-Norveç Balıkçılık Davası, uygulamanın genel olması gerektiğini söylemiş ve “ne kadar genel ise, o kadar iyidir” demistir. 1969 Kuzey Denizi Kıta Sahanlığı Davalarında, geniş bir uygulamanın olması gerektiğinden bahsetmiş ve bu genellikten ortak ve yaygın olması gerektiğini anlamıştır. Burada Divan, menfaatleri bundan etkilenen devletlerin uygulamasına özel bir önem verilmesi gerekir demiştir.

            3. Yeterince uzun süreli ve genel bir uygulamanın tutarlı ve tekdüze bir uygulama olması gerekir. 1960 Sığınma Davasında, uygulamanın tutarlı ve yeknesak olmasını öngörmüştür. 1986 Nikaragua Davası ise, mükemmel tutarlılığın gerekmediğini söylemiş ve uygulamanın genel olarak tutarlı ve uyumlu gözükmesinin yeterli olduğu görüşünü benimsemiştir. Aksine münferit olaylar, yeni bir teamülün oluşumuna işaret değil ama mevcut kuralın ihlalidir.

Ancak bir uygulamayı teamül hukuku haline getiren opinio juris dir. Yani uygulama içerisinde bulunan devletler tarafından söz konusu olan davranışın aslında bir zorunluluk olduğu ve ihtiyari olmadığı yönünde her bir devletin duyduğu kişisel inanca sahip olmasıdır. Uygulamayı teamül seviyesine çıkaran, onun devletler tarafından baglayıcı olduğu inancıdır.

@ Finbarya UAD'nin 1987 tarihli bir kararı ile uluslararası hukukta diplomatik temsilcilerin muamelesine ilişkin bir teamül kuralının bulunduğunu teyid ettiğini söylemektedir. UAD kararının uluslararası hukukun tespiti ve oluşturulmasındaki rolü nedir?

* ilk olarak UAD Statüsünün 38 (1) (d) md yargı kararlarını ikincil, tali bir kaynak olarak belirtmiştir. Bu bakımdan uluslararası hukukun maddi kaynakları içerisinde yer alırlar ve belli bir hukuk kuralının içeriğinin ve esasının tespit edilmesinde önem kazanırlar.

Finbarya  1987 tarihli UAD kararına dayanarak, bir uluslararası teamül kuralının varlığını kanıtlayabilir mi?

UAD Statüsünün 59. md, Divan kararlarının sadece o davaya taraf olan devletler için ve karar verilen uyuşmazlık bakımından baglayıcıdır der. Dolayısı ile UAD'nin kararları emsal teşkil etmez ve üçüncü devletler bakımından baglayıcı içtihat teşkil etmez.

Ancak yardımcı bir kaynak olarak, bu noktada en yüksek otoriteye sahip olan bir yargı organının uluslararası hukukun ne olduğu yönündeki hukuki görüşüdür. Finbarya'nın Alobonya'nın uluslararası hukuku ihlal ettiğine dair iddiasını güçlendirir.

@@ Finbarya Alobonya'nın genel uluslararası hukuku ihlal ettiğini iddia etmiştir.

            Eger genel hukuktan kastı teamül ise, yukarıdaki tartışmalara dayanmak durumundadır.

            Eğer Finbarya uluslararası hukukun bir başka kaynağı olan, hukukun genel prensiplerine atıfta bulunuyorsa, o halde diplomatik temsilcilerin muamelesine ilişkin genel prensiplerin bulunduğunu kanıtlamalıdır. Bu hususta net bir tanım yoktur. Bir kısım hukuk prensiplerinin iç hukuktaki özel hukuk ilkelerinden kıyas ile uluslararası hukuka ithal edildiği düşüncesi vardir. Diğer bazı kuralların ise, iç hukukta karşılıkları yoktur ve uluslararası hukukun genel prensipleri olarak varlıklarını koruduğu söylenir. Hukukun genel ilkeleri, uluslararası hukukta non liquet, belirsizliği önlemek ve vacuum yani boşluk olmasını engellemek için önerilmiştir. Eğer devletlerin çok büyük bir coğunluğu, iç hukuktan diplomatik muafiyet ile ilgili kuralları uluslararasi hukuka ithal etmişler ise, bu durumda, teamülden farkli olarak, opinio juris aranmaz. 1970 Barcelona Traction Davası böyle bir gereğin olmadığından bahsetmiştir.

@@@ Alobonya'nın cevapları ne olabilir: Soykırım Sözleşmesine dayanabilir. Ama Finbarya henüz onaylamadığı için baglayıcı bir yükümlülük altında değildir. Peki ya 1969 Viyana Andlaşmalar Hukuku Sözleşmesinin 18 md deki iyi niyet ilkesi?

ikinci olarak, Alobonya, Soykırım suçunun yeni bir teamül hukuku olarak savaş suçları bağlamında ortaya çıktığını iddia edebilir. Diplomatik muafiyet bir teamül kuralı olsa bile, soykırım yasağı bunun üzerinde önceliğe sahiptir...

Bunun ispatında Genel Kurul Kararlarının etkisi nedir? 

Genel Kurul kararlarının oybirliği ile kabul edilmiş olmasının bir hukuki değeri varmıdır? Bir görüş, bu duruma yarı yargısal belirleme diyor. Ne derece haklı bir görüş?

Nükleer Silahlar Davasında UAD benzeri bir görüşü benimsedi.

1986 Nikaragua Davasında, Genel Kurul Kararlarının normatif değeri üzerinde, opino juris in oluşmasında bir işaret olarak yorumlanabileceğini söyledi. Ancak Finbarya'nın Genel Kurul Kararlarına olumlu oy vermiş olması böyle bir opinio juris in parçası olduğunu gösterir. Eğer yeni bir teamülün oluştuğu tespit edilebilirse, bu Alobonya'nın eylemini meşrulaştırabilir.

@@@@ Burada iki nokta Alobonya'nin soykırımın teamüli oluşumuna karşı ileri sürülebilir:

Israrlı itirazcı durumu nedir?

Yeni bir teamül kuralının oluşmuş olmasının etkili olabilmesi, devletlerin soykırım suclularını aktif olarak cezalandırmak politikalarını benimseyip uygulamalarını gerektirir. Finbarya’nın kendisi Manuel'i yargılamak isteyebilir.

Avrupa Birliği Kamu Hukuku: Pratik Çalışma Soruları

Avrupa Birliği Kamu Hukuku: Pratik Çalışma Soruları

Kapsanan Konular: 
Avrupa Birliğinin
1. Tarihsel Gelişimi
2. Anayasal Temelleri
3. Yetki Alanları ve Lizbon Andlaşması
4. Kurumları
5. AB Hukukunun Kaynakları

SORU 1: Avrupa Birliğinin tarihsel gelişmesi ve anayasal temellerini açıklayınız.


Cevap planı:
* Avrupa Topluluklarının kökenini ana hatları ile belirtin ve gelişmesini evrimsel bir süreç olarak inceleyin
* AB nasıl kurulduğunu açıklayın
* Kurucu andlaşmaları AB'nin anayasal temelleri olarak ana hatları ile inceleyin
* Lizbon Andlaşmasının bu inceleme içerisindeki etkisini belirtin.

SORU 2: "Avrupa Birliğinin Kurumsal Yapısı ve Kurumlarının yasama yetkisi Avrupa Birliğinin demokratik olmadığını gösterir."
Bu beyanı paylaşıp paylaşmadığınız gerekçeleri ile açıklayınız.


Cevap planı:
* Kısaca Avrupa Birliğinin kurumsal yapısı ve kurumlarının yasama yetkisini açıklayın
* Demokrasi için gerekli unsurlar nelerdir belirtiniz
* Kurumsal yapının ne derece demokratik olduğunu tartışınız
* Yasama sürecinin ne derece demokratik değerleri yansıttığını tartışınız.

SORU 3: Avrupa Birliğinin İşleyişine ilişkin Andlaşmanın 288. maddesi Topluluğun ikincil (tali) hukuki tasarruflarını açıklar. Bu ikincil tasarrufların neler olduğunu, herbirinin niteliğini, avantajları ve dezavantajlarını açıklayınız.


Cevap planı:
* İkincil yasama tasarrularını çeşitlerini sıralayın ve bunların kullanılmalarını kısaca açıklayın
* Bunların herbirinin avantaj ve dezavantajlarını açıklayın
* Neden değişik çeşit tasarruflar gerekli görülmüştür? Yorumlayın
* Mevcut sistem bir bütün olarak sizce tatminkar mıdır? Yorumlayın. 

2012 Bahar Semesteri Milletlerarası Hukuk-I Pratik Çalışma_1: Uluslararası Hukukun Kaynakları

2012-2013 Güz Semesteri ERÜ Hukuku Fakültesi

Milletlerarası Kamu Hukuku – I Pratik Çalışma 1: Kaynaklar

OLAY:

            1971-72 yıllarında petrol krizini takip eden “Büyük Petrol Savaşı” çıkmış ve çok sayıda asker ve sivil halkların katledilmesine neden olmuştur. Bu tarihten sonra 1997 yılına kadar, BM Genel Kurulu oybirliği ile beş karar kabul etmiş ve soykırım eylemini kınamıştır. Bu tür eylemlerin, ‘en temel ve asli insaniyet prensiplerini’ ihlal ettiği beyan edilmiştir. Bu kararlar, devletlerin tanımlanan bu zalimliklerde bulunan kişileri adalet önüne getirmek için her türlü çabayı göstermelerini istemiştir.

            1997 yılında Alobonya, Boldova, Çinto, Dogrovya ve Enspana bu kararlar uyarınca “Soykırımı Cezalandırma Sözleşmesi” adlı bir andlaşmayı yaparlar. Bu andlaşmanın görüşmeleri BM örgütünün himayesinde olur. Halen andlaşma yürülüktedir. 20. Maddesi, andlaşmanın bağlayıcı olarak uygulanmasını yürürlüğüne tabi kılmıştır. Andlaşmanın amacı, ‘insanlığa karşı vahşetten suçlu olan bireylerin cezalandırılması imkanını arttırmak’tır. Andlaşma bütün devletlerin katılımına açıktır. Andlaşmaya göre, bu tür vahşetten suçlu olan herhangi bir kişi, eğer taraf devletin vatandaşı ise ve bir başka taraf devletin ülkesine girmiş ise, ülkesinde suçluyu yakalan bu devlet onu vatandaşı olduğu devlete yargılanması için teslim etmek zorundadır. Finbarya devleti andlaşmayı imzalamış ama henüz onaylamamıştır.

            Nam-ı diğer ‘Kasap’ Manuel hem Çinto hem de Finbarya vatandaşıdır. Çinto devletinde bulunan sivil toplum kuruluşu ‘Savaş Suçluları Lobi Grubu’ Manuel’i Büyük Petrol Savaşı sırasında soykırım eylemlerinden sorumlu olduğu iddiasıyla suçlamaktadır. Manuel geçen sene Alobonya devletinin ülkesine, Finbarya büyükelçisi olarak girmiştir. Alobanya hükümeti, Savaş Suçluları Lobi Grubunun raporuna dayanarak, Manuel’i Çinto devletine teslim etmiş ve burada hakkında cezai yargılama başlamıştır.

            Finbarya, Albonya’nın diplomatik temsilcilerin tabi olacağı muameleyi düzenleyen uluslararası teamül hukuku kurallarını ihlal ettiği iddia etmiştir. Bunun için dayandığı gerekçeler:

i.               Uluslararası Adalet Divanın böyle bir teamül hukukunun varlığını teyid eden 1987 tarihli bir yargı kararı ve

ii.              Genel uluslararası hukuk

Özellikle şu noktaları tartışınız:

·     *  diplomatik temsilciler hakkında bir uluslararası teamül hukuku kuralının varlığına dair deliller

·      * UAD kararlarının hukuki değeri

·      * ‘Genel Uluslararası Hukuk’ ne anlama gelir

·      * BM Genel Kurulu kararından yeni bir teamül kuralı oluşabilmesi olasılığı varmıdır

** Uluslararası teamül hukuku: 

A. Maddi unsur: devletlerin uygulaması → bir devletin uluslararası hukuk hakkındaki görüşünün çıkarılabileceği eylem ve beyanlarıdır.

Süre: Kuzey Denizi Kıta Sahanlığı Davaları (Federal Almanya-Danimarka ve Federal Almanya-Hollanda) (1969) UAD Raporları 3

Tutarlılık ve yeknesaklık: Sığınma Davası (Kolombiya-Peru) (1950) UAD Raporları 266; Nikaragua içinde ve karşı olan Askeri ve Yarı Askeri Faaliyetler (Nikaragua-ABD) (1986) UAD Raporları 14

Genellik: Anglo-Norveç Balıkçılık Davası (İngiltere-Norveç) (1951) UAD Raporları 116; Kuzey Denizi Kıta Sahanlığı Davaları

B. Opinio juris: Kuzey Denizi Kıta Sahanlığı Davaları; Lotus-Bozkurt Davası (Fransa-Türkiye) (1927) UDAD Raporları Seri A, 28; Nikaragua davası

** Genel uluslararası hukuk: hukukun genel prensipleri --- uluslararası hukukun genel prensipleri?

** BM Genel Kurul Kararlarının hukuki önemi: ‘yumuşak’ hukuk – ‘sert’ hukuk?

Yüksek Lisans (Tezsiz) Uluslararası Çevre Hukuku - I Dersi Cumartesi sabahı 9:00 - 12:00 saatleri arasında yapılacaktır.

DUYURU

Kamu Hukuku Tezsiz Yüksek Lisans ULUSLARARASI ÇEVRE HUKUKU - I  dersleri  Cumartesi sabahları 9:00 ve 12:00 saatleri arasında yapılacaktır. M.E.

DUYURU: 24-25 Eylül 2012 dersleri ertelenmiştir.

DUYURU

M.Erdem’in

* 24 Eylül 2012 Pazartesi günü olan Avrupa Birliği Hukuku ile

* 25 Eylül 2012 Salı günü  olan Milletlerarası Hukuk-I dersleri 

daha ileri bir tarihte yapılmak üzere ertelenmiştir. 17/9/2012

2012-13 Güz Yarıyılı Avrupa Birliği Hukuku Ders Planı

T.C. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi

2012-2013 Akademik Yılı Güz Semesteri

Avrupa Kamu Hukuku Ders Planı: Anayasası, İdari Yapısı ve İşleyişi

Ders sorumlusu:  Yrd. Doç. Dr. Mete Erdem, S411, Derslik

İletişim:               Arş. Gör. Gülsüm Kaya, S401, Derslik

Kurs süresi:         Dördüncü sınıf güz dönemi, 13 hafta

Haftalık ders saati:    2

Ders günü:           Pazartesi 13:10 - 15:00 saatleri arası

Önerilen çalışma saati: toplam 26 saat

13 x 2 (zorunlu) = 26 ders saati (Erdem)

Devam:      % 70 derse devam zorunluluğu aranır. ERÜ Hukuk Fakütesi Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 22. Maddesi uyarınca, Öğrenciler, teorik derslerin en az %70’ine devam etmek zorundadırlar. Muafiyeti veya geçerli mazereti olmayan devamsız öğrencilere ilgili hükümler uygulanacaktır.

Ön Koşul: Uluslararası Hukukun temel kavramları

Dersin Amacı:

Avrupa Birliği Kamu Hukukunun anayasal ve idari boyutunu incelemektir. AB Hukukunun anayasal düzeni içerisinde idari yapısı, kurumsal işleyisi, karar alma ve yargısal denetim usulleri hakkında genel bir kavramsal anlayış kazandırmak ve bunların üye devletlerin iç hukuk düzenlerine olan etkilerini göstermektir.

Bu ders, Avrupa Hukukunun uygulama alanları olarak tanımlanabilecek kişi, mal ve hizmetlerin serbest dolaşımını düzenleyen esaslı ilkeler ile, Avrupa vatandaşlığı, ayırım gözetmemek\eşitlik, rekabet ve çevre hukuku konularını içermez.

Hedeflenen Bilgi ve Beceriler:

Konu odaklı:

Bu kursu başarıyla tamamlayan öğrencilerin,

● Avrupa Birliğinin anayasal temelleri, kurum ve kuruluşları ile hukuk düzeninin oluşturulması ve yargısal denetim usullerine ilişkin temel kavram ve ilkeleri tanımaları,

● Topluluk hukukunun örgüt ve üye devletler seviyelerinde uygulanması; özellikle Türk iç hukuk düzeni açısından muhtemel etkileri hakkında düşünce ve görüş sahibi olabilecek bilgi ve becerileri kazanmaları beklenir. 

Hukuk disiplini bakımından:

Öğrencilerin Avrupa Hukuku ile ilgili olan

● Hukuki yöntem ve kaynakları etkili olarak kullanabilmek

● Soruların gerektirdiği hukuki gerekçelendirme yeteneğini, Topluluk müktesebatı, içtihatı ve sair kaynakları araştırarak ulaşmak ve bunları incelemek süretiyle, kazanmaları amaçlanır.

Kişisel olarak:

Bu kursun bir amacı da, öğrencilerin kişisel görüş ve düşüncelerini problem çözme teknikleriyle hukuk mantığına dayalı gerekçeler çerçevesinde oluşturmak ve kendi görüşlerini sözlü ve yazılı olarak ifade etmek becerisini geliştirmeye katkı sağlamaktır.

Bütün öğrencilerin kendi başlarına ilgili hukuku kaynaklarından araştırıp bularak öğrenmeleri ve uygulayabilmelerine yönelik kişisel mesleki beceriyi kazanmaları kursun temel gayesidir.

Öğretim Yöntemi:

Her dersten bir hafta önce, önerilen okuma listesi ve ilgili kaynaklar hakkında bilgi www.erciyeshukuk.com web blog'da yayınlanacaktır. Bütün öğrencilerin derslere hazırlıklı gelmesi başarının ön şartıdır.

Başarının değerlendirilmesi: ERÜ Hukuk Fakütesi Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 33. Maddesi uyarınca, yarıyıl sonu veya bütünleme sınav puanının % 60’ına, ara sınav puan ortalamasının % 40’ının eklenmesiyle hesaplanır. Başarı notu belirlenirken, ‘ham başarı puanları üzerine değerlendirme ve not verme yöntemlerinin uygulanması’ öğrencilerin derslere aktif olarak katılması ve katkıda bulunması dikkate alınarak takdir edilecektir.

Ders Planı

1. Avrupa Birliğinin Tarihsel Gelişimi

2. Avrupa Birliğinin Anayasal Temelleri

3. Avrupa Birliğinin Yetki Alanları (3 Sütun)

4. Birliğin Örgütsel Yapısı ve Kurumları

5. Avrupa Birliği Hukukunun Kaynakları

6. Avrupa Birliği Hukukunun Genel İlkeleri

7. Avrupa Birliği Hukukunun Doktrinleri: – 1. Bağlayıcılık İlkesi, Doğrudan Uygulama İlkesi ile Doğrudan Etki ve Dolaylı Etki İlkeleri, Üye Devletlerin Sorumluluğu İlkesi

8. Avrupa Birliği Hukukunun Doktrinleri: – 2. Bağlayıcılık İlkesi, Doğrudan Uygulama İlkesi ile Doğrudan Etki ve Dolaylı Etki İlkeleri, Üye Devletlerin Sorumluluğu İlkesi

9.  Avrupa Adalet Divanı – 1. Ulusal Mahkemelerin Uygunluk Denetimi Talebi (Ön karar Usulu)

10-11. Avrupa Adalet Divanı – 2. Avrupa Birliği Hukukunun Uygulanması

12-13. Avrupa Adalet Divanı – 3. Topluluk Kurumlarının İşlem ve Eylemlerinin Yargısal Denetimi

Genel Okuma Listesi:

***Özkan Işıl, Avrupa Birliği Kamu Hukuku (Ankara: Seçkin, 2011) [Tavsiye edilir.]

Reçber Kamuran, Avrupa Birliği Kurumlar Hukuku ve Temel Metinleri (Bursa: Alfa Aktüel, 2010) [Bkz. Kütüphanede ‘Erdem-AB Hukuku’ Dosyası]

Tezcan Ercüment, Avrupa Birliği Kurumlar Hukuku, 2. Bası (Ankara: USAK, 2005) [Bkz. Kütüphanede ‘Erdem-AB Hukuku’ Dosyası]

Can Hacı, Avrupa Birliği'nin Kurucu Andlaşmaları (Ankara: Adalet, 2009) [Bkz. Kütüphanede ‘Erdem-AB Hukuku’ Dosyası]

Günuğur Haluk, Avrupa Birliği’nin Hukuk Düzeni (Ankara: Avrupa Ekonomik Dayanışma Merkezi, 2007)

Ayhan Ufuk, Avrupa Birliğinin Yönetsel Yapısı ve Türkiye (Ankara: Adalet, 2009)

Karluk S Rıdvan, Avrupa Birliği, 10. Bası (İstanbul: Beta, 2011) [Bkz. Kütüphane]

Tekinalp Ünal & Tekinalp Gülören vd., Avrupa Birliği Hukuku, 2. Baskı, (İstanbul: Beta, 2000)

Arsava Ayşe Füsun, Avrupa Toplulukları Hukuku ve Bu Hukukun Ulusal Alanda Uygulanmasından Doğan Sorunlar (Ankara: Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları No: 545, 1985) 

2012-13 Güz Yarıyılı Milletlerarası Kamu Hukuku - I Ders Planı

T.C. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi

2012-2013 Akademik Yılı Güz Semesteri

Milletlerarası Kamu Hukuku - I Ders Planı:

Genel Kavramlar, Kurallar ve Prensipler

Ders sorumlusu:  Yrd. Doç. Dr. Mete Erdem, S411, Derslik

İletişim:                Arş. Gör. Gülsüm Kaya, S401, Derslik

Kurs süresi:         İkinci sınıf güz dönemi, 13 hafta

Haftalık ders saati:    3

Önerilen çalışma saati: toplam 65 saat

13 x 3 (zorunlu) + 1 (ihtiyari) = 52 ders saati (Erdem) ve 13 x 1 (ihtiyari pratik) = 13 (Kaya, Erdem)

Devam:      % 70 derse devam zorunluluğu aranır. ERÜ Hukuk Fakütesi Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 22. Maddesi uyarınca, Öğrenciler, teorik derslerin en az %70’ine devam etmek zorundadırlar. Muafiyeti veya geçerli mazereti olmayan devamsız öğrencilere ilgili hükümler uygulanacaktır.

Amaç: Dersin amacı, mevcut uluslararası hukuk sisteminin temel özellikleri ve ilkelerinden bazılarını inceleyerek, uluslararası kamu hukukuna giriş mahiyetinde bilgi sunmaktır. Bununla Türk iç hukukundan oldukça farklı uluslararası niteliklere ve işleyiş tarzına sahip olan bir hukuk sistemi hakkında farkındalık sağlamak ve yeni hukuki beceriler kazandırmak temel hedeftir. Bu kurs iki bölümde işlenecektir: ilk olarak, uluslararası hukuk düzeninin temel nitelikleri özellikle hukukun kaynakları, tarafları üzerinde durulacak; ikinci olarak ise, devletin bir hukuk kişisi olarak hak, yükümlülük ve sorumlulukları incelenecektir. Bu bilgiler, ikinci semesterde incelenecek olan uluslararası hukukun bazı esaslı alanlarına ilişkin kural ve ilkelerin dayanağını teşkil edecektir.

Hedeflenen bilgi ve beceriler:

      Kursa mahsus olarak,

1. uluslararası hukuk sisteminin ne olduğu ve ana özelliklerini açıklayabilmek ve bu sistemin temel ilkelerini kavrayabilmek,

2. uluslararası hukuktaki bazı güncel tartışmalar ile, belli başlı uluslararası uyuşmazlıklarda uluslararası hukukun oynadığı rolün önemini takdir edebilmek,

3. uluslararası hukukun işleyiş sürecini gösteren bazı uygun tarihsel ve çağdaş örnekleri zikredebilmek,

4. uluslararası hukukta düşünce ve iddiaları, ilgili kaynaklara dayanarak, oluşturabilmek ve savunabilmek,

5. uluslararası ilişkilelerde yaşanan güncel olayların neden olduğu uluslararası hukuk sorunlarını tanımlayabilmek,

Hukuk disiplinine mahsus olarak,

6. hukuki bir mütalaanın yazılması ve gerekçelendirilmesinde ilgili asli ve tali kaynak ve belgelerin etkili bir şekilde kullanabilmek,

7. hukuki veya hukuk dışı tartışma ve iddiaların, esasına inilerek, karşılaştırmalı değerlendirilmesini yapabilmek,

8. karşılaşılan karmaşık hukuk sorunlarını çözmek için, hukuk bilgisini kullanarak hukuki iddialar ve savunmalar hazırlayabilmek,

Kişisel olarak ise,

9. karmaşık düşünce ve tartışmaları anlamak, geliştirmek ve bunları etkili ve anlaşılabilir bir biçimde yazılı ve sözlü olarak iletebilmek,

10. daha fazla bilgi ve becerinin gerektiği alanların belirlenmesi ve tanımlanmasının sınırlı yardım ve rehberlik ile yapılabilmesi ve bu alanlardaki kişisel gelişme ve ilerlemeyi sağlayabilmek için zamanı iyi ve etkili bir biçimde kullanabilmektır.

Öğretim yöntemi: Haftalık dersler ile, sözkonusu uluslararası hukuk konuları hakkında genel bilgiler verilerek ve tartışmalı hususlar irdelenir. Pratik çalışmalar ise, ilgili konularda ortaya çıkan sorunları tespit etmek, tanımlamak, açıklamak ve tartışmak yoluyla kazanılan hukuk bilgisini uygulayarak problem çözmek amacını güder. Bütün öğrencilerin kendilerine önceden verilecek haftalık ders çıktılarını takip ederek, gerekli okumaları yapması ve derslere hazır gelmeleri başarının ön şartıdır.

Başarının değerlendirilmesi: ERÜ Hukuk Fakütesi Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 33. Maddesi uyarınca, yarıyıl sonu veya bütünleme sınav puanının % 60’ına, ara sınav puan ortalamasının % 40’ının eklenmesiyle hesaplanır. Başarı notu belirlenirken, ‘ham başarı puanları üzerine değerlendirme ve not verme yöntemlerinin uygulanması’ öğrencilerin ders ve pratik çalışmalara aktif olarak katılması ve katkıda bulunması dikkate alınarak takdir edilecektir.

Haftalık konu planı:

1. Uluslararası hukukun kaynakları

2. Uluslararası Andlaşmalar

3. Uluslararası Andlaşmalar

4. Uluslararası Andlaşmalar

5. Uluslararası hukukun iç hukuk ile ilişkisi

6. Uluslararası hukukun kişileri

7. Tanıma ve ardıllık

8. Ülkesel egemenlik

9. Devletin yetkisi

10. Yetkiden muafiyet

11. Devletin sorumluluğu

12. Devletin sorumluluğu

13. Sorumluluğun sonuçları

Temel Kaynaklar:

Önemli Not: Milletlerarası Kamu Hukuku için okunması zorunlu bir ders kitabı yoktur.

Ancak her öğrencinin aşağıdaki kitaplara düzenli olarak danışması beklenir:

Aslan Gündüz, Milletlerarası Hukuk: Temel Belgeler ve Örnek Kararlar, İstanbul: Beta, 2009 ve

Ayşenur Tütüncü et al, Milletlerarası Adalet Divanı Kararları (1990-2007), İstanbul: Beta, 2008

Önerilen Türkçe Genel Kitaplar:

Şeref Ünal, Uluslararası Hukuk, Ankara: Yetkin, 2005

Yücel Acer & İbrahim Kaya, Uluslararası Hukuk: Temel Ders Kitabı, Ankara: Usak, 2010

Hüseyin Pazarcı, Uluslararası Hukuk, 10. Bası, Ankara: Turhan, 2011
Melda Sur, Uluslararası Hukukun Esasları, 2.Bası, İstanbul: Beta, 2006

2012-2013 Akademik Yılı Bahar Semesteri

Milletlerarası Kamu Hukuku-II Ders Planı TASLAĞI

1. Uluslararası uyuşmazlıkların halli: diplomatik yöntemler

2. Uluslararası uyuşmazlıkların halli: hukuki çözüm yolları: uluslararası yargı ve hakemlik: Uluslararası Adalet Divanı, Hakemlik ve Diğer Mahkemeler

3. Deniz hukuku

4. Deniz hukuku

5. Deniz hukuku

6. Uluslararası mekanlar: Hava sahası, uzay ve kutuplar

7. Uluslararası örgütler: Evrensel: BM teşkilatı

8. Uluslararası örgütler: Bölgesel kuruluslar

9. Kuvvet Kullanma

10. Toplu güvenlik

11. İnsan haklarının uluslararası korunması: Evrensel

12. İnsan haklarının uluslararası korunması: Bölgesel

13. Uluslararası suçlardan bireysel sorumluluk

Bu akademik yıl, 

*uluslararası savaş hukuku, 

*insancıl hukuk, 

*uluslararası nehirler (göller) hukuku, 

*uluslararası çevre hukuku, 

*uluslararası ekonomi hukuku, 

*uluslararası ceza hukuku, 

*avrupa birliği (kamu) hukuku ile 

ilgili konular müfredat dışı bırakılmıştır.